Sipelsop of Friese uiensoep met nagelkaas

Sipelsop of Friese uiensoep met nagelkaas

Uien, ofwel juun zoals we hier in Zeeland zeggen, is een zeer geliefd product in mijn provincie. Liefst 80% van de totale hoeveelheid Nederlandse uien worden in Zeeland geteeld en verwerkt. Natuurlijk is het overgrote deel bestemd voor de export, maar toch wordt er stiekemweg door alle Zeeuwen ook best vaak een uitje voor eigen gebruik genuttigd. Zoals in de traditionele peeën  mee juun, de kapucijners met spek en stroop, een stomende pan mosselen of als extra smaakmaker in gewokte zeegroenten, zoals zeekraal en lamsoren.

In Friesland heten ze sipels, die ringvormig opgebouwde bollen met hun prikkelende aroma. Soep = sop, dus soep van uien wordt in deze waterrijke provincie sipelsop. Zo simpel als wat. Nu ben ik erg gehecht aan mijn vertrouwde recept voor uiensoep, maar was ook erg benieuwd naar de smaak van uien in combinatie met een kruidige nagelkaas. Toevallig (!) kwam ik het recept hiervoor tegen in mijn nieuwste aanwinst op kookgebied: de Bijbel van de Nederlandse Keuken van Janneke Vreugdenhil. De auteur gaat zigzaggend door het volledige culinaire landschap van Nederland, van noord naar midden naar west. Met de focus op de specialiteiten die men ter plekke kent. Weesper moppen, Utrechtse spritsen, ossenworst, Twentse krentenwegge én deze sipelsop dus, een hertferwaarmjend sop út Fryslân. 

“Sipelsop of Friese uiensoep met nagelkaas” verder lezen

Salsa romesco met geroosterde aubergine

Romesco saus met geroosterde aubergine

Hemelvaartsdag 2020. Onder normale omstandigheden betekent deze dag de opmaat naar een lang, lui en (hopelijk) hemelsblauw weekend. Lange files ingeblikte zonzoekers op weg naar de dan nog ongerepte stranden of naar het allereerste terrasje van dat jaar. 

Dit keer is alles volledig anders. Een onbeduidend klein doch venijnig organisme heeft ons leven van alledag grotendeels tot stilstand gebracht. Al meer dan 60 dagen verkeert ons land in een “intelligente lock-down”. En hoewel er enkele versoepelingen zijn doorgevoerd en 30% van de vakantieaccommodaties weer mag worden verhuurd, roept de Veiligheidsregio Zeeland op om toch vooral niet massaal mijn provincie te komen bezetten. Het duurt nog meer dan 10 dagen alvorens de horeca open mag en dan nog zal het beperkt blijven tot 30 personen per locatie. Dus: blijf in je achtertuin mensen. Geniet daar van de zon, van een koel glas rosé of bier en van je gezin.

Echt, er komen betere tijden aan, maar het is beter om nu nog even vol te houden. Voor vanavond heb ik een aangenaam zomers gerecht, namelijk salsa romesco. Dit is van oorsprong een Catalaanse saus die zowel koud of warm gegeten kan worden. Deze versie is van de Vlaamse chef Jeroen Meus, die koken tot een weldadige bezigheid heeft weten te transformeren. 

“Salsa romesco met geroosterde aubergine” verder lezen

Griekse briam met burrata

Griekse briam met burrata

Iedereen kent wel de Franse ratatouille, het stoofpotje van diverse mediterrane groenten, welke je formeel gezien allemaal apart dient te bakken. Dat doet natuurlijk niemand, want Noorderlingen zijn meer van het vlug-vlugwerk, dus gaat alles in één keer de pan in. Gemakshalve noemen wij het dan ook ratjetoe. Waarom moeilijk doen als het gemakkelijk kan?

Persoonlijk vind het dan wel een echt soepzooitje worden, zonder afzonderlijke smaken. Een betere methode is dan de groenten in de oven te bakken, op die manier blijven de smaken beter behouden. Het grote voordeel is dat het geen natte bedoening wordt, wat bij ratatouille nogal eens wil gebeuren, althans bij mij.

“Griekse briam met burrata” verder lezen

Pissaladière van bladerdeeg

Pissaladière

Zondag deed zijn naam eer aan. Een dag met zon, heel veel zon. Vanachter onze blinkend gepoetste ruitjes lijkt het voorjaar wel naar binnen te willen springen. Ontluikende fris-groene bomen, kwetterende vogels en een diepblauwe lucht. Dus vertrekken G. en ik welgemoed van huis voor een tochtje door het Zeeuwse landschap. Wèg met die wintermuizenissen, alle wollen truien en sjaals de kast in, want hup, het voorjaar wenkt.

Helaas lijkt Zeeland altijd buiten de reguliere weerberichten te vallen. Als half Nederland in korte broek en voorzien van zonneklep de terrassen bezet houdt, trotseren de Zeeuwen nog steeds klappertandend de immer venijnig snijdende westenwind. Zo ook op deze schitterende zondag.

“Pissaladière van bladerdeeg” verder lezen

Kaas-uienbroodjes

Kaas-uienbroodjes op rooster

Ken jij ze ook? Van die heerlijk relaxte zaterdagnamiddagen, waarop al het werk voor die week is gedaan en je jezelf met een fijn glaasje voor de tv genesteld hebt? Niet omdat er nu van die vreselijk interessante programma’s op de treurbuis te zien zijn, maar meer ter verpozing van een aantal lege momenten. Tot een jaar geleden keek ik op dergelijke uurtjes met genoegen naar AVRO’s kunstuur. De mediabollebozen schuiven echter graag met hun programma’s, zodat ik nu plotsklaps in Binnenstebuiten terecht kwam.

Binnenstebuiten is een lifestyle programma met een aardige mix van onderwerpen: huizen gemaakt van boomstammen, bijenkassen op het dak, oesterzwammen kweken op koffiedik, whisky uit Twente en schapen in een duingebied. Items, die raken aan duurzaamheid en het leven van alledag, zonder te veel franje. In elke aflevering wordt ook aandacht besteed aan eten en drinken. Er wordt een gerecht bereid en gepresenteerd, dit alles vergezeld van een voor verbeteringen vatbare uitleg. Op deze bewuste zaterdag zie ik een bijzondere zuurkoolsoep voorbij komen (yuck), maar tevens bijbehorende hartige broodrolletjes. En daar krijg ik me toch opeens zin in …..

Nee, op die zaterdag kwam het er niet meer van. Een paar dagen later werd het een desolate, grijze druildag. Een tip-top soepdag (zonder zuurkool) van de bovenste plank! Dampende, hete soep, met deze overheerlijke kaas-uienbroodjes ernaast. Smullen!

Kaas-uienbroodjes

Ingrediënten: (Voor 20-24 broodjes)
500g bloem
10g gedroogde gist
1 el suiker
1 el zout
4 uien
2 teentjes knoflook
1 losgeklopte eidooier
300g geraspte kaas

Bereidingswijze
Doe de bloem, 310 ml lauwwarm water, suiker, zout en de gist in de keukenmachine. Kneed dit in 7 à 9 minuten tot een soepel deegje.

Snijd de uien in halve ringen en de knoflook fijn. Bak dit aan in een koekenpan.

Kneed het deeg nog even door en maak er een bol van.
Laat dit met wat vershoudfolie er over een kwartiertje rijzen.

Verwarm de oven voor op 200°C.

Rol het deeg op een met bloem bestoven werkblad uit tot een rechthoek en verdeel de aangebakken uien er overheen.
Laat één rand (als je vanaf jezelf werkt: de achterste) van 5 cm onbedekt.
Strooi de geraspte kaas over het uimengsel en rol het deeg op.
Strijk over het lege stuk deeg een beetje water, zodat de rol goed vast plakt.

Snijd nu de rol in plakjes van een paar cm breed.
Leg ze op hun kant op een met bakpapier beklede bakplaat en hou er genoeg ruimte tussen.

Bestrijk de rolletjes met de eidooier en laat weer 10 min rijzen.

Zet de broodrolletjes in de oven voor 15-20 min en bak ze goudbruin af.

Gebakken tomaten met ui en ei

Gebakken tomaten met ui en ei

En toen werd het zomer. Erg veel zomer. Inclusief een Nationaal Hitteplan en meer van dat soort ongerief. Allemaal je reinste flauwekul. Iedereen in Nederland wil altijd zon. Liefst veel en vaak. Dus wat moet een mens met al die belachelijk klinkende maatregelen als “veel drinken”, “luchtige kleding dragen” en “iets meer zout dan normaal gebruiken”? Worden wij hiermee niet met z’n allen laatdunkend toegesproken en te kakken gezet als een volkje onnozele schapen? Ik dacht het wel. Ach, ik weet ook wel dat langdurige hitte een enorme aanslag pleegt op de algehele gesteldheid van met name onze oudere en/of fysiek beperkte medemens en ja, we dienen er inderdaad met z’n allen wel een beetje op te letten dat het sterftecijfer in zo’n periode van hitte niet teveel pieken gaat vertonen, maar ik vermoed dat een gezonde dosis burenhulp hierin meer kan betekenen dan al die maatregelen.

Terug naar het begin. Zomer dus. Ik ben opgevoed met pedagogisch verantwoorde termen als ledigheid is des duivels enz. Alles dient een doel, óók als het heet is. Dus maande ik G., die alle kenmerken van een lam geslagen pandabeer begon te vertonen, tot actie. Hup, de fiets op. De Zeeuwse natuur wachtte op ons om bekeken te worden. Dat was zo. De wuivende grashalmen en de voorbij schietende meeuwen kijken nieuwsgierig wie daar langs gefietst komt, er is immers in geen dagen iemand voorbij gekomen. Overvloedig stromende zweetdruppels belemmeren ons het zicht op al die prachtige landschappen, dus van echt terug kijken is geen sprake.

Gebakken tomaten met ui en ei

Gelukkig heb ik een afleidingsmanoeuvre voorhanden. Wat zullen we eten vanavond? Iets gemakkelijks, oppert G. voorzichtig, terwijl hij, bangelijk voor een overvloed aan culinaire activiteiten waarin hij zijn aandeel toegewezen kan krijgen, mijn richting uit kijkt. Acuut krijg ik daar, te midden van de weidse polders bij Wolphaartsdijk onder een brandende zon, visioenen van een eenvoudig boerenmaaltje, zoals dat vroeger bij ons thuis vaak gegeten werd: gebakken tomaten, ui en ei. Een soort roerei. Je hoefde er geen Larousse voor bestudeerd te hebben. Niks gesofisticeerd, alles heul simpel. Brood met knapperige korst erbij, dat wel. Voor de bite. Een ideaal gerecht voor warme zomeravonden.

In mijn gedachten zweef ik terug naar het jaar 1963. Door de opbollende keukengordijntjes schijnt de zon ongenadig op het rood-wit geblokte tafelkleed. In een groen emaillen vergiet staan gewassen aardbeien, die pap even tevoren meegebracht heeft van de aardbeienteler waar hij zijn bijbaantje vervult. De suikerpot in de vorm van een stenen framboos staat ernaast. Mam bakt in een zware koekenpan een berg uien en tomaten. Doet er op het laatst een aantal eieren door en roert nog eens stevig, zodat het ei stolt. Pap snijdt de boterhammen en legt er alvast één op mijn bord. Wat er daarna volgt, is mooier dan het mooiste sprookje. In de keuken van mijn jeugd wordt er intens genoten van een onvoorstelbare hoeveelheid boterhammen, rijkelijk belegd met het ui-tomaat-eimengsel. Het waren goede tijden. En het leek altijd zomer.