Warme appeltjes uit de oven

Warme appeltjes uit de oven

Nu de dagen weer een gevoelig stukje kouder worden, is het heerlijk om de knisperende buitenlucht op te snuiven met daarin een scala aan verwaaide geurtjes zoals de typische schimmelgeur van paddenstoelen,  maar ook de kruidigheid van naaldhout en het rokerige  aroma van een open haard. En als na verloop van tijd het puntje van je neus gelijkenis begint te vertonen met de ijzige top van de Mont Blanc, dan weet weet je dat het tijd is om naar huis terug te keren. Hoe prettig is dan het thuiskomen! Want daar, binnen de behaaglijke warmte van je eigen huis, is het gelukzalig wegdromen met een dampende kop thee of chocolademelk. Speculaasbrok ernaast en (na)genieten maar van alles wat je onderweg tegenkwam.

Op dit soort dagen kan ik intens gelukkig worden van eten dat mij voedt en ergens diep van binnen een warme, troostende hand om mijn hart legt. Noem het kinderlijk, naïef  of misschien zelfs apart, voor mij betekent voedsel altijd, hoe woelig de baren ook bij tijd en wijle kunnen zijn, een geruststellend baken om op te navigeren. In dit jaargetijde zijn er heel veel gerechten die dat opbeurende en troostende in zich hebben. Allereerst de befaamde stoofpeertjes, maar ook gerechten als erwtensoep, rodekool met hachee en zelfgemaakte ragout, doen mij wegzwijmelen in een genotzuchtige roes.

“Warme appeltjes uit de oven” verder lezen

Sipelsop of Friese uiensoep met nagelkaas

Sipelsop of Friese uiensoep met nagelkaas

Uien, ofwel juun zoals we hier in Zeeland zeggen, is een zeer geliefd product in mijn provincie. Liefst 80% van de totale hoeveelheid Nederlandse uien worden in Zeeland geteeld en verwerkt. Natuurlijk is het overgrote deel bestemd voor de export, maar toch wordt er stiekemweg door alle Zeeuwen ook best vaak een uitje voor eigen gebruik genuttigd. Zoals in de traditionele peeën  mee juun, de kapucijners met spek en stroop, een stomende pan mosselen of als extra smaakmaker in gewokte zeegroenten, zoals zeekraal en lamsoren.

In Friesland heten ze sipels, die ringvormig opgebouwde bollen met hun prikkelende aroma. Soep = sop, dus soep van uien wordt in deze waterrijke provincie sipelsop. Zo simpel als wat. Nu ben ik erg gehecht aan mijn vertrouwde recept voor uiensoep, maar was ook erg benieuwd naar de smaak van uien in combinatie met een kruidige nagelkaas. Toevallig (!) kwam ik het recept hiervoor tegen in mijn nieuwste aanwinst op kookgebied: de Bijbel van de Nederlandse Keuken van Janneke Vreugdenhil. De auteur gaat zigzaggend door het volledige culinaire landschap van Nederland, van noord naar midden naar west. Met de focus op de specialiteiten die men ter plekke kent. Weesper moppen, Utrechtse spritsen, ossenworst, Twentse krentenwegge én deze sipelsop dus, een hertferwaarmjend sop út Fryslân. 

“Sipelsop of Friese uiensoep met nagelkaas” verder lezen

Vegetarische kedgeree

Vegetarische kedgeree

Het waren de Britse kolonisten die in India voor het eerst kennis maakten met kedgeree. Het gebruik van de typische Indiase specerijen zorgt voor een enigszins zoetig accent in dit gerecht, vandaar dat het in India ook vaak als ontbijt wordt gegeten. Met name de vegetarische kedgeree is op dat tijdstip in trek.

Als avondmaaltijd wordt het dikwijls gecombineerd met vis. Bekend is de versie met gerookte schelvis. Maar ook makreel of zalm is een vaak toegepaste begeleider. Janneke Vreugdenhil koos in haar boek I ♥ groente voor een vegetarische versie. Met de eitjes en een frisse salade ernaast, vormt dit een volwaardige, eiwitrijke maaltijd.

Vegetarische kedgeree

Ingrediënten: (voor 2 personen)
4 eetl ghee of arachideolie
2-3 cm verse gemberwortel, geraspt
½ tl kurkuma
½ tl grof gemalen peper
6 pimentbessen, geplet
4 kardemompeulen (d.w.z. de zwarte zaadjes eruit)
1 kaneelstokje
1 laurierblaadje
125 gr basmatirijst
75 gr Puy linzen
300 ml karnemelk
2 uien, in dingen ringen gesneden
3 eieren
1 citroen, in parten

Bereidingswijze:
Verhit 2 eetl ghee of olie in een pan met een zware bodem en fruit hierin de gember en overige specerijen.
Voeg de rijst en linzen toe en bak circa 2 minuten mee.
Schenk de karnemelk en 300 ml water in de pan, voeg een flinke snuf zout toe en breng aan de kook (schrik niet wanneer de karnemelk gaat schiften, dit hoort zo).
Kook de rijst en linzen afgedekt, in 20-25 minuten net gaar.
Voeg zo nodig nog een extra scheutje kokend water toe, maar de kedgeree moet wel een beetje vochtig blijven.

Verwarm de rijst van de ghee of olie in een koekenpan en fruit hierin de uienringen samen met een snuf zout tot ze zacht en goudbruin zijn.
Trek hier gerust een kwartier voor uit. Hoe langzamer, hoe meer smaak.
Draai het vuur op het laatst hoger en laat de uien nu krokant worden.

Kook de eieren zo zacht of hard als je wilt, laat schrikken, pel ze en halveer ze.

Proef en maak de kedgeree op smaak met zout en peper.
Garneer met de gebakken uien, eieren en citroenpartjes.

Bron: I ♥ groente – Janneke Vreugdenhil

Kedgeree, vegetarische rijst met halve eieren

Lauwwarme salade van spelt, geroosterde knolselderij, avocado en rucola

Lauwwarme Salade van geroosterde knolselderij, avocado en rucola

Iedereen kent dit: je koopt één of andere groente, laten we zeggen kolen of knollen. Meestal zijn die veel te groot wanneer je huishouden slechts twee personen huisvest. Vervolgens ligt zo’n halve kool of knol nog minstens twee weken in je koelkast weg te kwijnen tot een fris-bruin opgekruld weggooi exemplaar.

Knolselderij bijvoorbeeld. Het is reeds jaren hetzelfde liedje in huize Eetplezier met dit oerlelijke mormel. Opeens krijg ik een onbedwingbare trek in deze groente. Om er een gezond broodbelegje van te maken, voor in de soep of in de stoofpot en voor ik het weet zit ik wederom opgescheept met zo’n onooglijk uitziend restant.

Vandaag niet. Vandaag was ik slim. Ik checkte éérst mijn koelkast alvorens ik een avondmaaltijd bedacht. Dat is een behoorlijk innovatieve gedachte. Dank u. Ik probeer ‘m erin te houden.

Ik pakte mijn laatst gekochte boek erbij: I ♥ groente van Janneke Vreugdenhil.
Ah, een herfstige salade van spelt, geroosterde knolselderij, tijm en rucola, dat kon wel eens wat zijn.

De waarheid gebiedt me te zeggen dat ik aan het onderstaande recept wel wat geknutseld heb. Om diverse redenen.  A) omdat ik koude salades in de winter nog erger vind dan een bontjas hartje zomer, b) ik uiteraard geen hazelnoten in huis had en c) omdat het begrip spelt mij bepaald niet in hogere, culinaire sferen brengt.

Echt, ik probeer van alles te doen om met de tijd mee te gaan. Diervriendelijke, gezonde, verse maaltijden. Geen pakjes, geen zakjes en alles zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke (eetbare) vorm gebruikt, maar spelt in zijn gekookte vorm eten …… Er zijn zaken in het leven die een mens beter niet kan proberen. Al was het maar om in jezelf te blijven geloven.

Dus heb ik quinoa gebruikt, bijna net zo erg, maar net iets beter te behappen. Voor mij. De warme quinoa heb ik ook niet door de salade geschept. Dat zou ten koste gegaan zijn van de knapperige rucola. Ik had een alternatief bedacht: quinoa (parelcouscous kan trouwens ook) op je bord scheppen en deze salade er rijkelijk overheen draperen. Dat is lekker. Ook als je geen vegetariër bent.

Lauwwarme salade van spelt met geroosterde knolselderij

Ingrediënten (voor 2 personen)
75 g spelt (hele korrels) of quinoa
400 gr knolselderij, in kleine dobbelsteentjes
4 à 5 eetl olijfolie
1 eetl honing
sap en rasp van ½ biologische citroen
3 takjes verse tijm, blaadjes eraf geritst
1 avocado, in blokjes
hand hazelnoten (of zoals in mijn geval pijnboompitten, geroosterd)
rucola (zoveel je wilt)

Bereidingswijze
Week de spelt minstens drie uur (langer mag ook) in royaal koud water.
Zet de speltkorrels op met ruim vers water en kook ze in ongeveer een uur gaar.
Laat uitlekken en afkoelen.

Verwarm de oven op 200°.
Doe de knolselderij, 2 eetlepels olijfolie, honing, citroensap en – rasp en tijm in een kom en schep om.
Voeg naar smaak zout en versgemalen peper toe.
Bekleed een bakplaat met bakpapier en spreid de groente hierover uit.
Schuif in het midden van de oven en laat de blokjes knolselderij 30 – 40 minuten roosteren tot ze karamelkleurig zijn.
Schep tussendoor een aantal keren om.

Hussel een salade van de spelt, geroosterde knolselderij, avocado, noten en rucola. Maak op smaak met citroensap, de rest van de olijfolie, zout en versgemalen peper.

Of doe zoals ik: maak een spiegeltje van de quinoa en drapeer de salade er rijkelijk overheen.

Bron: I ♥ groente – Janneke Vreugdenhil

Soep van winterpeen en prei – Janneke Vreugdenhil

Soep van winterpeen en prei

Als je plotseling vreselijk veel trek krijgt in pompoensoep en je hebt toevallig van alles in huis, maar géén pompoen, dan biedt deze soep van winterpeen en prei uitkomst. Het is echt verbazingwekkend hoe de smaak hiervan doet denken aan pompoen. Waarschijnlijk is dit te danken aan de toevoeging van de kruiden, zoals komijn en kaneel. Een wonderlijke transformatie! Of: hoe wortel en prei een perfect huwelijk aangaan.

Soep van winterpeen en prei

Ingrediënten (voor 2 personen):
1 eetl olijfolie
1 teen knoflook, geplet
½ rode chilipeper, ragfijn in ringetjes gesneden
¾ theel gemalen komijn
½ theel gemalen koriander
mespuntje kaneel
1 grote winterpeen (of 2 kleine), geschild en in blokjes
1 prei, in ringen gesneden
600 à 700 ml groentebouillon
handje dille, fijngehakt
100 ml volle yoghurt

Bereidingswijze:
Verhit de olijfolie in een soeppan en fruit hierin zachtjes de knoflook, chilipeper, komijn, koriander en kaneel.
Voeg de wortel en prei toe en schenk de bouillon erop.
Breng aan de kook, leg een deksel op de pan, draai het vuur laag en laat zachtjes 30 minuten koken.
Pureer de soep en haal hem, als je van heel fijn houdt, eventueel door een zeef.
Breng evt. verder op smaak met zout en versgemalen peper.

Roer de dille samen met een snufje zout door de yoghurt.
Serveer de wortel-preisoep met een schepje dilleyoghurt.

Bron: I ♥ groente – Janneke Vreugdenhil

Comfort Food – Janneke Vreugdenhil

Comfort food Janneke Vreugdenhil

Durf ik haar de Nederlandse Nigella te noemen? Ja, dat durf ik. Het overgrote deel van de recepten in Comfort Food van Janneke Vreugdenhil laat zich het best bestempelen als warm, voedzaam, troostend. En ja, eten dat je stiekem midden in de nacht, behaaglijk gehuld in je warme ochtendjas, met ladingen tegelijk naar binnen zou willen werken. Alleen. Met niemand erbij die óók een restje wil. Schaamteloos alles opeten, tot de laatste kruimel. De associatie met Nigella is dan snel gelegd.

Janneke zelf omschrijft het als volgt. De soep met balletjes van oma, de appeltaart van je moeder, jouw eigen favoriete chocolademousse, hoe vaker je ze eet, hoe dierbaarder ze worden.

Daarmee appelleert ze aan vervlogen jaren. En tegelijkertijd aan een gelukkige jeugd, veelvuldig doorgebracht aan de keukentafel, die altijd gedekt was met een rood-wit geblokt tafelkleed. Op diezelfde tafel waren altijd geruststellende hoeveelheden voedsel te vinden. Nostalgische herinneringen bij de geur van versgetrokken kippensoep. Het herhaaldelijk aflikken van je vingers na het pellen van garnalen. Enfin, ik hoef ze niet allemaal te noemen. Iedereen heeft zo zijn eigen geuren en beelden opgeslagen.

Comfort Food van Janneke Vreugdenhil

Comfort Food is ingedeeld in verschillende hoofdstukken. Slow Start is een verzameling zacht-smeltende ontbijtgerechtjes. Eggs Benedict … wie lust ze niet als starter van een mooie dag? Chocoholica bevat héél véél chocoladesnoeperijen. In Soeptherapie een aantal opbeurende soepjes, waaronder de Joodse penicilline die ik nu al als nr. 1 op mijn to-do-lijst heb staan.

Dan is er ook nog een hoofdstuk gewijd aan Ovenwarmte. Daarin een Good Old Fish Pie, de aloude gebraden kip met citroen en tijm en wildpeper met paddenstoelen en cacao.
Zoet. Troosteten. Toekomstgeluk. Allemaal schattige titels, waarbij ik sta te popelen om bladzijde na bladzijde om te slaan.

Helaas is niet elk gerecht van een foto voorzien, maar de foto’s die erin staan, zijn onweerstaanbaar! Dit boek bevat geen Haute Cuisine. Maar wel (h)eerlijke maaltijden, waarmee je je kind, je lief én uiteraard jezelf grandioos gaat verwennen.

Comfortfood Janneke Vreugdenhil