Franse gougères ofwel kaassoesjes

Franse gougères

Een druilerige zaterdagmiddag in Zeeland. Hoe verloopt die?

13.20 Administratie + bankzaken bijwerken. Ook voor mam nog een aantal dingen digitaal te regelen. Makkelijk al die diverse toegangscodes, digid’s en inlogcodes in combinatie met de daarbij behorende scanners en readers. Intussen heb ik een waslijst aan wachtwoorden weten te verzamelen.

13.30 Even opkijken van het gluren naar cijfers en letters: heee, de regen lijkt opeens wel natte sneeuw! Spreek ik het woord sneeuw uit, dan vlieg ik in gedachten altijd terug naar mijn eerste lessen in de Duitse taal: Drei Männer im Schee. Heer Schrijver, immer getooid in een lichtgrijze broek met een zolder van hier tot aan de Himalaya, keek mij licht verbolgen aan als ik de naamvallen weer eens verkeerd had.

Toen het examen naderde, begon ik in te zien dat hij misschien wel eens gelijk kon hebben. Feestjes en uitgaan vond ik aantrekkelijker dan die stomme Duitse naamvallen. Dus ging ik als een idioot stampen, stampen, stampen. Gevolg: nog altijd kan ik de naamvallen opdreunen … mit, nach, bei, seit, von ……Heee, nu wordt het opeens wel er-rug donker buiten.

“Franse gougères ofwel kaassoesjes” verder lezen

Say cheese met Van Tricht

Van Tricht kaasplankje

Op de aller-,allerlaatste vriendelijke nazomerdag van 2016 verpozen G. en ik een dagje in en rond de Kalmthoutse Heide. Hoewel het paarse tapijt van heideplanten zijn beste tijd gehad lijkt te hebben, valt er nog genoeg over om van te genieten. Oogverblindende stuifduinen, imposante vennen en grazende Galloway runderen bijvoorbeeld. 

G. heeft niet veel tijd om al dat moois te aanschouwen. Hij moet al die parmantige roodoogjuffers, verdwaalde dagpauwogen en grauwe ganzen oop de gevoelige plaats vastleggen, alvorens ze weer voor een half jaar van de kaart verdwenen zijn. En zoals altijd, probeert hij met een zekere regelmaat ook nog een foto van zijn vrouwtje te maken. Op onverwachte momenten, want dát is pas echt leuk.

Als ik met een nadenkende (lees: onvriendelijke) blik de koraalrode aangroei op de schors van de beukenboom bestudeer. Of als ik (blik gespannen omlaag gericht) een kolonie rode bosmieren volg die als een legertje soldaten rond hun koepelnest marcheren. Bij een heleboel  mensen krijg je dan mooie, ontspannen koppies. Zo niet bij dit persoontje. Zelfs het obligate Say Cheese is aan mij niet besteed. Het enige redmiddel voor een redelijke foto is het afvuren van een reeks grappige opmerkingen, waardoor ik nog niet eens luidkeels zal gaan schateren, maar in ieder geval wel min of meer zal gaan “smizen”. Ach, er valt goed mee te leven, hoor. Je zou zomaar blasé worden van die verzameling fotogenieke kiekjes.

Na een uurtje of drie tussen het natuurschoon rondgescharreld te hebben, vangen we de terugreis aan. Gelukkig ligt er een meer dan aardig eetadresje op de route, restaurant Jagersrust in Ossendrecht.  Niet dat we omvallen van de honger, maar een fijn glaasje met iets lekkers erbij is nooit weg. Dit restaurant betrekt zijn kazen van één van beste kaasaffineurs ter wereld, nl Van Tricht. Ik wist dit van vorige bezoekjes en was altijd razend nieuwsgierig gebleven naar deze befaamde kaasjes.

Het ontbrak me echter destijds, na amuses, voor- en hoofdgerecht, aan de noodzakelijke trek om een kaasplankje als dessert te nemen. Maar vandaag komt het er dan eindelijk van. Op het begeleidende briefje lees ik dat het grootste deel van rauwe melk gemaakt is. Veel smaak dus. En geloof me: veel beter kan kaas niet worden. We smikkelen alsof ons leven ervan af hangt. Wat een passie valt er te proeven in deze zuivel! Boordevol zoetjes, zuurtjes en zoutjes. Mondvermaak van de bovenste (kaas)plank. 

Say cheese met Van Tricht

Van links naar rechts:

Dome de Boulogne. Een zachte witschimmel koekaasje met een fijn zuurtje.

Vanillien. Een rauwmelks geitenkaasverpakking dat wordt gemaakt door een kleine boerderij in de Calvados. De vormen worden nog met de hand, met een pollepel gevuld en tussen elke laag komt een dun laagje vanille. Na twee weken rijping is deze kaas op zijn lekkerst. Het frisse, lichtzurige karakter combineert perfect met de Bourbon vanille.

Abondane fermier (bedolven onder de schilfers heerlijk kletzenbrood, daardoor dus niet zichtbaar). Een harde, rauwmelkse kaas uit de Savoie, welke zes maanden heeft gerijpt. De melk komt van koeien van het Abondance ras.

Saint Nectaire. Mooi rijp. Te herkennen aan de grijze korst. Heeft een zeer smedig karakter, met de geur en de smaak van vochtige bossen.

Blue d’auvergne fermier. Een blauwschimmelkaasje, gemaakt van rauwe koemelk. De kaas heeft circa tien weken gerijpt en heeft een zeer kruidige smaak.

Kaas-uienbroodjes

Kaas-uienbroodjes op rooster

Ken jij ze ook? Van die heerlijk relaxte zaterdagnamiddagen, waarop al het werk voor die week is gedaan en je jezelf met een fijn glaasje voor de tv genesteld hebt? Niet omdat er nu van die vreselijk interessante programma’s op de treurbuis te zien zijn, maar meer ter verpozing van een aantal lege momenten. Tot een jaar geleden keek ik op dergelijke uurtjes met genoegen naar AVRO’s kunstuur. De mediabollebozen schuiven echter graag met hun programma’s, zodat ik nu plotsklaps in Binnenstebuiten terecht kwam.

Binnenstebuiten is een lifestyle programma met een aardige mix van onderwerpen: huizen gemaakt van boomstammen, bijenkassen op het dak, oesterzwammen kweken op koffiedik, whisky uit Twente en schapen in een duingebied. Items, die raken aan duurzaamheid en het leven van alledag, zonder te veel franje. In elke aflevering wordt ook aandacht besteed aan eten en drinken. Er wordt een gerecht bereid en gepresenteerd, dit alles vergezeld van een voor verbeteringen vatbare uitleg. Op deze bewuste zaterdag zie ik een bijzondere zuurkoolsoep voorbij komen (yuck), maar tevens bijbehorende hartige broodrolletjes. En daar krijg ik me toch opeens zin in …..

Nee, op die zaterdag kwam het er niet meer van. Een paar dagen later werd het een desolate, grijze druildag. Een tip-top soepdag (zonder zuurkool) van de bovenste plank! Dampende, hete soep, met deze overheerlijke kaas-uienbroodjes ernaast. Smullen!

Kaas-uienbroodjes

Ingrediënten: (Voor 20-24 broodjes)
500g bloem
10g gedroogde gist
1 el suiker
1 el zout
4 uien
2 teentjes knoflook
1 losgeklopte eidooier
300g geraspte kaas

Bereidingswijze
Doe de bloem, 310 ml lauwwarm water, suiker, zout en de gist in de keukenmachine. Kneed dit in 7 à 9 minuten tot een soepel deegje.

Snijd de uien in halve ringen en de knoflook fijn. Bak dit aan in een koekenpan.

Kneed het deeg nog even door en maak er een bol van.
Laat dit met wat vershoudfolie er over een kwartiertje rijzen.

Verwarm de oven voor op 200°C.

Rol het deeg op een met bloem bestoven werkblad uit tot een rechthoek en verdeel de aangebakken uien er overheen.
Laat één rand (als je vanaf jezelf werkt: de achterste) van 5 cm onbedekt.
Strooi de geraspte kaas over het uimengsel en rol het deeg op.
Strijk over het lege stuk deeg een beetje water, zodat de rol goed vast plakt.

Snijd nu de rol in plakjes van een paar cm breed.
Leg ze op hun kant op een met bakpapier beklede bakplaat en hou er genoeg ruimte tussen.

Bestrijk de rolletjes met de eidooier en laat weer 10 min rijzen.

Zet de broodrolletjes in de oven voor 15-20 min en bak ze goudbruin af.

Bloemkool met pasta à la Jamie Oliver

Bloemkool met pasta Jamie Oliver

Sinds Jamie afstand heeft genomen van zijn quasi-nonchalante jeugdigheid, ben ik weer fan van hem. Nu hij vader is geworden van vier kindjes en inmiddels de veertig is gepasseerd, is ook zijn kookstijl huiselijker geworden. Kijk, en daar houd ik van. Niks hatseflats barbecuemaaltje of stevig gekruide, geroosterde megakippen, maar normale Dagelijkse Kost (oeps, da’s weer een andere chef, geloof ik.)

Hoe dan ook: de hoogste tijd om weer eens een recept uit te proberen van deze Engelse chef. Bloemkool bereiden vormt altijd een moeilijk item voor me. Na mijn poging om ze te roosteren, had ik nog geen nieuwe creaties toegevoegd aan mijn bloemkoolprogramma. Jamie nam het denken van me over en ziedaar: bloemkool met pasta! Hoe verzin je het. Echt, het is verrukkelijk, temeer omdat de crumble er de noodzakelijke bite aan geeft. Wedden dat zelfs het meest verwende kind overstag gaat? Is het jullie trouwens ook al opgevallen dat hij niet meer zo ernstig zlizzt als voorheen? Wat bekendheid al niet met je kan doen.

Bloemkool met pasta à la Jamie Oliver

Ingrediënten: (let op: dit is voor 6 personen)
8 plakjes pancetta
1 grote bloemkool
500 gr gedroogde pasta (ik koos voor de Rummo pantacce, verkrijgbaar bij de Sligro)
250 gr cheddar of gewone Goudse kaas
4 dikke plakken boerenbrood (ik gebruikte een grote Italiaanse bol)
verse rozemarijn
2 tenen knoflook
250 gr crème fraîche
optioneel: parmezaanse kaas voor erover

Bereidingswijze:
Warm de oven voor op 220 graden. Ik heb zelf een heteluchtoven en heb hem ingesteld op 200 graden. Het gerecht was na 15 minuten mooi goudbruin en goed heet.

Leg de pancetta in een braadslede van circa 30 x 25 cm en zet die boven in de hete oven. Snijd de bloemkool in roosjes. Doe de pasta in een ruime pan, leg de bloemkool erop en doe er zoveel water op dat alles net onder staat. Voeg zout toe. Leg het deksel erop en kook de pasta volgens de aanwijzingen op het pak.

Rasp de kaas en zet die weg in een kom. Haal de pancetta uit de oven en hak de plakjes samen met het brood, de rozemarijn en een flinke scheut olijfolie in een keukenmachine tot het mengsel de consistentie van grof broodkruim heeft.

Afwerking

Zet een vergiet op een grote kom om het kookwater op te vangen en laat er de pasta en bloemkool in uitlekken. Kieper de inhoud van het vergiet in de braadslede waar je de pancetta in hebt gebakken en zet hem op laag vuur. Giet er 4 dl van het opgevangen kookwater bij. Knijp er de ongepelde tenen knoflook bij, roer er de crème fraïche en de geraspte kaas door en maak de stukken bloemkool voorzichtig stuk met een kleine stamper of vork. Breng op smaak met peper en zout.

Spreid het mengsel uit en strooi er het broodkruim over. Zet de braadslede circa 8-15 minuten in de oven tot er een goudbruin, pruttelend laagje op zit. Schaaf er eventueel nog wat krullen parmezaanse kaas over. Serveer direct met een frisse salade.

Bloemkool met pasta à la Jamie Oliver

Gegratineerde ham-preirolletjes

Gegratineerde ham-preirolletjes

In de Allerhande zag ik ze staan, deze gegratineerde ham-preirolletjes. Het is weer eens wat anders dan de afgezaagde ham-witlofschotel. Laat ik wel even een waarschuwing vooraf meegeven. Omdat je hele stukjes prei van circa 7 cm wilt krijgen, kun je ze niet doorsnijden. Prei kan veel, wat zeg ik: héél veel zand bevatten. Pas dus op met het bovenste deel van deze groente, daar waar het maar enigszins naar donkergroen begint te neigen. Daar zit bijna altijd zand tussen. Niet gebruiken!

Tegenwoordig is het trouwens in veel supermarkten gebruikelijk dat je ook “zandvrije prei” kunt kopen. Nee, niet in een zakje, maar gewone stengels prei. Hoe een teler dat voor elkaar krijgt, is mij een raadsel.

Gegratineerde ham-preirolletjes

Ingrediënten (4 personen):
800 gr prei
250 gr achterham
50 gr boter
50 gr bloem
½ ltr volle melk
100 gr geraspte belegen kaas

Bereidingswijze:
Verwarm de oven voor op 200°.

Verwijder de stronkjes en harde, donkergroene bladeren van de prei.
Snijd deze in stukken van circa 7 cm (ongeveer 12 stukken).
Spoel ze schoon onder stromend water.
Kook de stukken in water met zout in 8 à 10 minuten gaar.
Giet af en laat de prei goed uitlekken in een vergiet.

Verhit voor de kaassaus de boter in een pannetje.
Roer er de bloem doorheen zodat er een bal ontstaat.
Schenk er beetje bij beetje de melk bij en roer tot een gladde saus ontstaat.
Voeg pas een nieuwe scheut melk toe als de vorige helemaal is opgenomen.
Voeg nu de geraspte kaas en laat deze roerend helemaal smelten in de saus.
Laat ten minste 1 minuut garen op laag vuur.
Roer af en toe zodat de saus niet aanbrandt.
Breng op smaak met peper en zout.

Rol intussen elk stuk prei in een plakje ham en leg de rolletjes tegen elkaar aan in een met boter ingevette ovenschaal.
Schenk de kaassaus over de preirolletjes.
Bak in het midden van de oven in 30 minuten goudbruin.

Lekker met aardappelpuree of gekookte aardappelen.

Witlofsalade met walnoten, dadels en kaas

Witlofsalade met walnoten

Medio oktober 2013. Zo’n dag dat ze daarboven voor de derde keer op een rij, nog steeds emmers en emmers water leeg kieperen over ons. Zeeland doet zijn naam eer aan. Boven, opzij, onder, naast ons, overal zijn er zeeën van water. Teveel. Niemand wordt er blij van. Geen idee of ze daarboven ook aan internet doen en zo, maar mocht iemand dit lezen: gelieve te stoppen nu.

Maar het was tevens de dag dat Matt Preston’s Beste recepten in de bus viel. Lekker leesvoer, mocht deze grijze treurnis nog even blijven voortduren. De dag ook van smakelijke Taggiasche olijven, kleverige Medjool dadels, knapperig desembrood, geurende kruiden, pikante kaasjes en boterige Hass avocado’s scoren. Allemaal bij de Sligro. Het culi-walhalla voor veel foodies. Driewerf hoera voor deze grootgrutter!

Zoals alle voorgaande jaren, bezoek ik op deze herfstige midden-oktoberdag het meest authentieke adresje van geheel Zeeland: walnotenboer Kwekerij Westhof. Daar kunnen ze de vraag naar deze verse noten bijna niet aan. Met enig geluk kan ik vier zakken meenemen. Ik verheug me nu al op het krakende geluid van kapot springende bolsters. Fijn spul door de salade. In boterkoek met appel. Of gewoon, bij een rood wijntje. Mijn kamer ziet er na een kwartiertje kraakgeweld uit als een slagveld, maar dat is voer voor kniesoren.

En verder is er ’s avonds een vers gebakken bladerdeegbakje met daarin homemade ragout. Wel eerst bouillon maken natuurlijk. Van rundvlees en heel veel botten, inclusief een keur aan kruiderij en groente. Daar hoef je geen culinaire Hoge School voor doorlopen te hebben; dat zet je eenvoudigweg op het vuur en vervolgens laat je het daar gedurende een uur of 8 héél zachtjes staan pruttelen. Het water mag net aan in beweging zijn. Krijg je een heul donker goedje van. Daarna gaan er diverse – afgekoelde – bakjes richting vriezer. Altijd makkelijk. Voor opkikkers op regenachtige zondagmiddagen. Voor kouwelijke snotteraars. Als basis voor nog meer soep. De rest bind ik op de klassieke manier. Met een warm boter-bloemmengsel en koude bouillon. Nog wat blokjes ui, wortel, prei en bleekselderij bakken en door de ragout mengen en klaar is Nell.

Erbij een witlofsalade, waarmee men alle kanten op kan. Ik maakte deze samenstelling ervan, geïnspireerd door Jeroen Meus. Zoet, zout, filmend en bite, alles zit erin. Plus een boel vitamientjes en mineraaltjes.

Witlofsalade met walnoten, dadels en kaas

Ingrediënten:
3 eetlepels créme fraîche
1 sjalot
1 eetl. appelsap
1 eetl. citroensap
1 eetl. walnotenolie
honing
peper/zout

3 stronkjes witlof
1 groene appel (Granny Smith)
50 g walnoten, fijngehakt
4 à 5 medjool dadels, ontpit en in stukjes
200 g oude kaas (Reypenaer bijvoorbeeld)
optioneel: kervel of tuinkers

Bereidingswijze:
Snipper de sjalot heel fijn.
Maak vervolgens de dressing door alle ingrediënten goed door elkaar te mixen.

Snijd de witlof grof. Het mag allemaal best een beetje rustiek.
Schep alles in een grote kom.
Snijd de appel julienne en voeg bij het witlof. Schillen is niet nodig.
Voeg de dadels en de noten toe en hussel alles met de dressing door elkaar.
Met een dunschiller kun je er vervolgens “flakes” kaas overheen schaven.
Mocht je kruiden als kervel of tuinkers in huis hebben, kun je deze er nu over strooien.

Witlofsalade