Dahl van twee soorten linzen, wortel en bleekselderij

Dal van twee soorten linzen

Dit recept is een mengeling van twee verschillende recepten. Een beetje experimenteren in de keuken kan nooit kwaad. Recept A komt uit het boek Bonen van Joke Boon en recept B uit mijn grote India Bijbel, geschreven door Pushpesh Pant. Op die manier ontstaat er een dahl van twee soorten linzen, wortel en bleekselderij. Geitenwollen sokkenhap? Zeker niet! Het is door de grote hoeveelheid aan specerijen en groenten een smakelijke, vegetarische maaltijd geworden. Voor iedereen.

De meeste peulvruchten zijn een beetje melig. Behalve de echte Puy-linzen, want die koken niet snel kapot. Ik gebruik ze eigenlijk altijd. Ze zijn te koop bij de Sligro, maar ook op internet heb ik ze al vaak voorbij zien komen. De oranje linzen in dit recept koken wel gauw stuk. Geef er een salade naast, zodat je verzekerd bent  van de broodnodige, frisse toets. 

Dahl van twee soorten linzen, wortel en bleekselderij

Ingrediënten:
100 gr bruine Puy-linzen
100 gr oranje linzen
2 uien, 1 gehakt en 1 in ringen
2 stengels bleekselderij, in kleine stukjes
2 grote wortels, in kleine stukjes
1 theel komijnzaad
3-4 tenen knoflook
1 theel gehakte verse gember
2 eetl gehakte korianderblaadjes
2 tomaten
2 theel korianderzaad
2 gedroogde rode pepers
2 eetl boter
de zwarte zaadjes uit 3-4 kardemompeulen
1 kaneelstokje, circa 2,5 cm
2 kruidnagels
3 theel chilipoeder
zout

Bereidingswijze:
Breng in een grote pan met dikke bodem 600 ml water aan de kook. Doe er de Puy-linzen in en draai het vuur laag. Deze moeten ongeveer 25-30 minuten koken. Na 15 minuten kunnen de oranje linzen erbij. Laat de linzen uitlekken en zet ze opzij.

Doe de gehakte uitjes met de komijnzaadjes, knoflook, gember, gehakte koriander, tomaten, korianderzaadjes en gedroogde pepers in een blender en hak er een pasta van.

Smelt de boter op matig vuur in een andere pan en bak eerst de bleekselderij en wortel aan tot ze zacht zijn. Haal de groenten uit de pan en zet opzij. Voeg daarna de uiringen, kardemom, kaneel en kruidnagels toe en bak dit zo’n 7-8 minuten of tot de uien goudbruin zijn. 

Roer er de kruidenpasta door en laat het mengsel nog 10 minuten bakken op zacht vuur. Voeg vervolgens de wortelen, bleekselderij en linzen toe. Voeg naar smaak zout toe. 

Laat dit vervolgens nog even pruttelen. Als het mengsel te dik wordt, kun je er een scheutje water aan toevoegen.
Strooi er voor het serveren nog wat gehakte koriander over.

Lekker met een salade en naanbrood!

Dal met twee soorten linzen

Rundvlees met bier uit de slowcooker

Rundvlees met bier uit de slowcooker

Een mens koopt nooit zomaar een product. Je koopt een droom, een illusie, iets waar je blij van wordt. Je moet daar geen verstand op loslaten, want dan gaat het mis. Het zou zomaar kunnen dat je na enig nadenken besluit om het product niet te kopen. Mooie boel. Daar zit je dan: met een uiteengespatte droom, volkomen gedesillusioneerd verdrietig te wezen. Doe dat jezelf alsjeblieft niet aan! Blijf geloven in die droom die helemaal alleen van jou is. Het leven is te kort om je ongelukkig te voelen.

Met dit alles in gedachten, schafte ik mij onlangs een slowcooker aan. Zo’n elektrische pan die met behulp van thermostaten altijd op dezelfde temperatuur blijft. Je kunt er ’s morgens voor je naar je werk gaat, van alles in doen en als je ’s avonds thuis komt, is het eten klaar. Vanwege de uiterste lage temperatuur kan het eigenlijk niet aanbranden. Hele kippetjes, pulled pork, verrukkelijke stoofpotten, een heel scala aan culinaire werelden zag ik aan mijn geestesoog voorbij trekken.

En nu ik mijn eerste experiment achter de rug heb, kan ik niets anders dan constateren dat ik dik tevreden ben. Hier en daar, zoals bij erwtensoep bijvoorbeeld, behoeft het wat aanpassingen in de bereidingswijze, maar de soep was prima én – belangrijker nog – ik kon het regelmatige roeren om aanbranden te voorkomen, gewoon achterwege laten. Very handy!! Kopen dus die slowkoekert!

Rundvlees met bier

Ingrediënten:
2 eetlepels zonnebloemolie
500 tot 900 gram rundvlees, in blokjes
1 grote ui, grof gesneden
1 eetlepel bloem
500 ml donker bier (bijvoorbeeld bockbier of kasteelbier)
4 theelepels grove mosterd
3 theelepels (licht- of donker)bruine basterdsuiker
2 eetlepels tomatenpuree
450 ml hete runderbouillon
vier of vijf stengels bleekselderij, geschild en dun gesneden
600 gram aardappels, in dunne schijfjes gesneden
25 gram gesmolten boter
zout en peper

Bereidingswijze:
Doe de slowcooker alvast aan.
Verhit de helft van de olie in een braadpan en voeg geleidelijk de helft van het vlees toe. Bak het bruin op hoog vuur. Schep het vlees met een schuimspaan uit de pan en doe het in de slowcooker.
Verhit de resterende olie. Bak de ui samen met de rest van het vlees tot het bruin is.
Voeg de bloem toe, het bier, de mosterd, suiker, tomatenpuree en zout en peper naar smaak.
Laat koken, roer en brengt het dan over in de slowcooker.
Voeg de bouillon toe.
Leg de bleekselderijschijfjes bovenop het vlees, bedek met de aardappelschijfjes en bestrijk met de gesmolten boter.
Voeg wat extra zout en peper toe.
Doe het deksel op de slowcooker en laat 5-6 uur op ‘ high’ pruttelen.

Rundvlees met bier uit de slowcooker

Kanniewaarzijn

Ovenschotel met orzo en aubergine, afgedekt met tomaat

Heb ik weer, gevalletje kanniewaarzijn. What happens?

Ik vertelde jullie al eerder over het oog. Míjn oog, wel te verstaan. Altijd dwars, altijd moeilijk doen. Een gebed zonder end. Tot een academisch opgeleide mevrouw in een witte jas in het midden van het land er op de valreep nog één netjes gepreveld Amen aan weet te breien.  Ze kijkt er akelig triomfantelijk bij. En ik durf haar, volledig in tegenstelling tot mijn eigengereide attitude, niet tegen te spreken, laat staan erover door te vragen. Ondersteboven kan ik lezen dat ze Tacrolimus opschrijft en daaronder 40x. Een geruststellende overdaad. “U dient er bedacht op te zijn dat niet iedere apotheek het kan bereiden”, spreekt de mevrouw, iets minder opgetogen nu.

Gelukkig zijn er in het medische labyrint aldaar, o godallemachtig, wat moet ik moeite doen om niet te verdwalen, een groot aantal gifmengers aanwezig die zich achter hagelwitte balies hebben opgesteld. Mijn volgnummertje is 78. De rode letters op het display (nummerbord is niet de juiste naam, maar hoe heet zo’n afzichtelijk ding dan in vredesnaam wel) wijzen onverbiddelijk 53 aan. Tien lange minuten later staat er 55. Het lijkt alsof ik in een slechte film terecht gekomen ben. Met een onoplosbare storing. Enfin, eerst maar koffie.

Aan het eind van de middag heb ik de buit binnen. Twee lieve, kleine tubetjes van 3 ml. Even voor degenen met een armoedig voorstellingsvermogen: 3 ml is echt ongelooflijk klein. Een tubetje Blistex. In de koelkast bewaren. Houdbaar tot 11 oktober 2015. Dat was toen. Toen is inmiddels vier weken geleden.

Dus ga ik vandaag vrolijk op weg naar mijn plaatselijke medicijnman om nieuwe voorraad in te slaan. Want werken doet dat smeerseltje wel! Holy mozes, mijn linkeroog ondergaat een complete wedergeboorte. Goed spul. De apotheker om de hoek heeft altijd al een meelevende oogopslag, maar kijkt vandaag wel erg droefgeestig als ik hem het recept overhandig. “O, dit kan ik niet maken”, zegt hij. Het is een magistrale bereiding. Hij verdwijnt met gezwinde spoed naar achter. Kijk, dat is nu het voordeel van Google en even moeten wachten: als de man weer aanspreekbaar is, weet ik inmiddels dat “magistrale bereiding” zoiets betekent als hogere hocus pocus in de farmacie. Iets met grondstoffen en ouderwets handwerk.

“U moet allereerst uw zorgverzekeraar bellen om te vragen of het wel vergoed wordt”, oreert mijn eigenste gifmenger. “Het is vrij duur spul”. Hmmm, ik denk er het mijne van. Zeker bang dat hij niet genoeg winst kan maken op een met de hand bereid geneesmiddel. Want ja, met uitstervende vakidioten kun je natuurlijk geen woekercontracten opstellen en geen stiekeme dealtjes sluiten, ergens tussen de tee en hole 18. Er begint ondertussen een ware lichtshow in mijn hoofd aan- en uit te floepen. Ik snappum. Denk ik.

Kanniewaarzijn

Eenmaal thuis bel ik CZ. Vraag 1: wordt het middel vergoed? Vraag 2: wat is de prijs per tubetje van 3 ml. Op mijn eerste vraag krijg ik een helder antwoord. Ja. Mooi, dat is geregeld. Vraag 2 ligt iets ingewikkelder. De helpdeskdame weet mij, na drie keer vermaakt te zijn door een oervervelend melodietje, te vertellen dat de prijs afhankelijk is van de op dat moment geldende prijs op de grondstoffenmarkt. O? En wat is dan de actuele prijs? Op dit moment? Dat laatste voeg ik er volledigheidshalve maar aan toe, bang te moeten ontdekken dat zelfs het woord actueel teveel voor haar is. Na een aantal minuten komt ze met een koel uitgesproken “€ 200,00, mevrouw”. Ik rol bijkans uit mijn stoel van schrik en reken snel: dat is in mijn geval € 400,00 per maand. Alsof je een geneeskundige zandbak leeg gooit. “ik vergeet nog te zeggen dat het om een experimenteel middel gaat”, roept de dame ver weg vanuit de telefoonhoorn.

Met flink de pest in, begin ik aan de avondmaaltijd. Zoveel geld om slechts een rood oog te voorkomen. Van deze centen kunnen hele volksstammen ingeënt worden tegen de meest kwalijke ziekten. Er kan een half ziekenhuis van ingericht worden in een ontwikkelingsland. De eigen bijdrage kan ervoor worden kwijtgescholden bij een gezin dat het niet breed heeft. Er kan ….

Zo sudder ik de avond in. Verontwaardigd, somber en bezwaard. Niet goed wetend wat ik hiermee aan moet. Ik snijd wortelen en bleekselderij. Aubergine, ui en tomaten. Rasp parmezaanse kaas. Neerslachtig kijk ik naar het recept dat ik wil maken. O ja, de orzo gaat ongekookt in de schotel. Help, dat gaat niet goed komen op een dag als vandaag. Het is me nog nooit gelukt om niet voorgekookte pastasoorten lekker zacht te krijgen in een ovenschotel, al gebruik ik tien vrachtwagens saus. Maar kijk, dat blijkt dan weer mee te vallen. Als ik na een veertigtal minuten de schaal uit de oven haal en er met een vork in prik, voelt het heerlijk romig. En zo smaakt het ook. Fris door de citroen. Gezond door de grote hoeveelheid groenten. Voedzaam vanwege de pasta.
Met dank aan Caroline en vanzelfsprekend aan de maestro himself: Ottolenghi.

En nu verwachten jullie natuurlijk de moraal van dit verhaal. Eind goed, al goed of zoiets. Nee, dat is het niet en dat wordt het ook niet. Telkens wanneer ik mijn oog weer een likje zalf geef, bedenk ik me hoeveel dat streepje wel niet kost. En wat er voor in de plaats verricht kan worden. Het is allemaal niet eerlijk geregeld in de wereld. Het doet mijn solidariteitsgevoel geen deugd. Ik vind dergelijke belachelijke prijzen ook ethisch niet verantwoord binnen de gezondheidszorg. We hebben het hier niet over levensbedreigende situaties. Aan de orde is een vervelend oog dat soms rood, soms pijnlijk is, maar waar ik niet aan dood ga. Vertel eens, hoe zou jullie reactie zijn?

Ovenschotel met orzo en aubergine, afgedekt met tomaat

Caponata à la Locatelli

Kom met caponata a la Locatelli

Made in Sicily van Giorgio Locatelli. Een fijn boek. Vooral wanneer je, zoals ik, op van die mistige, grijze dagen (zoals afgelopen week) hevig verlangt naar de zon. Op Sicilië schijnt de koperen ploert altijd. Denk ik. Alle gerechten in dit boek bevatten zon doorstoofde ingrediënten. Tomaten. Olijven. Citroenen. Kruiden. Dat maakt koken tot een waar feest. Omdat alles zovéél smaak heeft. Jammer genoeg moest ik het doen met de Hollandse broertjes en zusjes. Niettemin smaakte het eindresultaat prima. Dit recept is een mix van de zomerse caponata waarin de groenten worden gefrituurd en de winterse versie waarin alles in de olijfolie wordt gebakken.

Ik koos de groenten uit de zomerse versie en bakte deze met de toebehoren uit de winterse versie. Hier en daar paste ik het één en ander aan. Precies naar eigen voorkeur. Zodoende werd ik de bedenker van een nieuw recept voor caponata. Ofwel: een beetje van mezelf en een beetje van Locatelli. Nou ja, laat ik mezelf niet teveel eer toe-eigenen: alle credits gaan naar deze knappe Italiaan met die eeuwig schijnende zon in zijn fluwelen ogen.

Caponata à la Locatelli

Ingrediënten: (4 personen)
1 aubergine
1 ui, in stukjes
2 stengels bleekselderij, in stukjes
1 courgette, in blokjes
3 roma-tomaatjes, ontveld in blokjes
100 gr groene olijven, gehalveerd
50 gr sultana’s
50 gr pijnboompitten
60 ml tomatenpuree
3 eetlepels basterdsuiker
30 ml witte wijnazijn
3 eetlepels olijfolie
zout/peper

Bereidingswijze:
Schil de aubergine en snijd deze in blokjes.
Strooi er zout overheen en laat deze minstens 2 uur uitlekken in een zeef.

Giet de olijven af.
Rooster de pijnboompitten.

Bak in een pan met zware bodem alle groenten afzonderlijk.
Begin met de aubergineblokjes. Leg deze opzij als ze zacht zijn.
Bak nu de bleekselderij. En daarna de courgette.
Als laatste bak je de ui. Als deze glazig is, voeg je de tomaten en de tomatenpuree toe.
Bak alles enkele minuten goed door om te ontzuren.

Roer de suiker en de azijn in een kommetje door elkaar en giet het mengsel in de pan.
Roer even goed door en voeg dan alle gebakken groenten toe, samen met de olijven en de sultana’s.
Voeg naar smaak peper en zout toe.
Leg een deksel op de pan en laat het geheel op zacht vuur 10-15 minuten sudderen.

Bestrooi voor het serveren met de geroosterde pijnboompitten.

Lekker met pasta of witte, gestoomde rijst.

Kom met caponata

Linzen met gegrilde aubergine – Ottolenghi

Linzen met gegrilde aubergine

Het is en blijft een strijd. En ik ben er niet trots op. Zeker niet. Ik voel me vaak een softie; een twijfelaar; een met-alle-winden-meewaaier. Zonder ruggengraat.

Meat or no meat. That’s the question. Wel of geen schuldgevoel t.a.v. al die arme, volgepropte beestjes die aan het eind van hun erbarmelijke leven letterlijk de vrachtwagen in worden geschopt? Vasthouden aan principes of los durven laten? Meegaan met de laffe meute of samen met de dierenactivisten de barricade op? Ten onder gaan in een carnivorisch moeras of bewierookt worden in een vegetarisch walhalla?

Ik weet het niet. Echt niet. Eet ik de ene dag een smakelijk koteletje met vetrand, de andere dag gruwel ik ervan. Dan smeekt mijn lijf om natuurlijk voedsel. Groenten, granen, noten, fruit. Onbewerkt, antibiotica-vrij eten. Puur natuur.

Het getreuzel omtrent deze principekwestie kent zijn oorsprong zo’n vijfendertig jaar geleden. Toen moest ik het nog doen met het voor die tijd behoorlijk vernieuwende kookboek van Buchner: Lekker eten zonder vlees. Het boek wasemde de geur van ongewassen geitenwollen sokken. Van gierst en zilvervliesrijst. Gezond was het toverwoord. Maar lekker? Ho, maar!

Dat laatste is gelukkig veranderd met de komst van topchef Yotam Ottolenghi. Anno 2012 is hij dé meester in het bereiden van vegetarische gerechten mét smaak! Inmiddels heeft hij verschillende kookboeken op zijn naam staan. Toegegeven, zijn recepten zijn behoorlijk arbeidsintensief en kennen vaak ellenlange ingrediëntenlijsten, maar daar krijg je ook heel wat voor terug! Namelijk: een smakelijke maaltijd zonder schuldgevoel.

Linzen met gegrilde aubergine

Ingrediënten:
2 aubergines
2 eetl rode wijnazijn
200 gr Puy linzen
3 wortelen, geschrapt
2 stengels bleekselderij
1 laurierblad
3 takjes tijm
½ witte ui
3 eetl olijfolie, plus extra om te besprenkelen
12 cherrytomaatjes, gehalveerd
beetje bruine basterduiker
1 eetl platte peterselie, fijngehakt
1 eetl koriander, fijngehakt
1 eetl dille, fijngehakt
2 eetl crème fraîche of Griekse yoghurt
zout en zwarte peper

Bereidingswijze:
Kerf de aubergines in en leg ze direct onder de grill op een met aluminiumfolie beklede bakplaat en grill ze een uur. Keer ze een paar keer om. De aubergines moeten helemaal zijn ingezakt en de schil moet geblakerd en opengescheurd zijn. Je kunt de aubergines ook 15 minuten boven de gasvlam roosteren.

Schep het vruchtvlees in een vergiet, gooi de donkere schil weg. Laat het vruchtvlees minstens 15 minuten uitlekken en meng er dan pas royaal zout en peper plus een ½ eetlepel azijn door.

Doe terwijl de aubergines worden gegrild de linzen in een middelgrote pan. Snijd 1 wortel doormidden en ½ stengel bleekselderij in stukken en doe ze in de pan. Voeg laurier, tijm en ui toe, overgiet alles met water en breng het aan de kook. Laat de linzen op laag vuur, maximaal 25 minuten koken tot ze gaar zijn; schuim het oppervlak af en toe af. Giet ze af in een zeef. Gooi wortel, bleekselderij, tijm, laurier en ui weg en doe de linzen in een mengkom. Voeg de overgebleven azijn, 2 eetlepels olijfolie en royaal zout en peper toe. Vermeng alles goed en houd de linzen warm.

Als de linzen staan te koken, verwarm je de oven voor op 140°. Snijd de overgebleven wortelen en bleekselderij in blokjes van 1 cm en meng ze met de tomaatjes, de overgebleven olie, suiker en een beetje zout. Verdeel het mengsel in een ondiepe ovenschaal en zet het 20 minuten in de oven; de wortel moet dan beetgaar zijn.

Schep de groenten door de nog warme linzen, voeg de gehakte kruiden toe en meng alles. Proef en doe er eventueel nog zout en peper bij. Schep de linzen op de warme borden. Schep in het midden wat aubergine en zet er een dot crème fraîche of Griekse yoghurt op. Sprenkel er een beetje olie over.

Bron: Plenty – Yotam Ottolenghi.

Linzen met gegrilde aubergine

Minestronesoep – Jeroen Meus

Minestronesoep Jeroen Meus

Als de zon niet naar ons wil komen, zullen wij noodgedwongen zelf de roodkoperen ploert moeten opzoeken. Dromend van zonbeschenen, glooiende hellingen, klaterende watertjes en hemelsblauwe luchten, compenseer ik het gebrek aan warmte door een gigapan vol gouden zonnestralen te maken. The Italian way to make an instant-summer … minestronesoep!

Minestronesoep

Ingrediënten
3 liter groentebouillon of kippenbouillon
150 g droge witte bonen, geweekt (optioneel, ik hoef ze niet zo nodig))
200 g zout of gerookt spek (of bacon)
1 dikke ui
1 teentje knoflook
2 stevige wortels
2 stengels bleekselderij
3 aardappelen (bij voorkeur vastkokend)
1 courgette
200 g erwten (vers of diepvries)
150 g sperzieboontjes
1⁄4 witte kool (ook eruit gelaten)
1 bussel peterselie
4 blaadjes laurier
4 blaadjes verse salie
verse tijm
80 g tomatenpuree (geconcentreerd)
400 g tomatenstukjes in blik
150 g Parmezaanse kaas (blok)
150 g spaghetti (of pasta naar keuze)
1 scheutje olijfolie
peper/zout

Bereidingswijze
Wie graag witte boontjes in de minestrone eet, weekt de bonen best ruim vooraf. Doe dat zo’n 12 uur op voorhand (bekijk de aanwijzingen op de verpakking).
Zorg vooraf voor de verse groenten- of kippenbouillon.Snij de meeste groenten in kleine, maar geen té fijne stukjes. In een minestrone mogen de diverse groenten herkenbaar blijven. Ze zorgen voor wat extra beet in de soep. Groenten waar mogelijk aarde of zand aan kleeft, was je vooraf in voldoende koud water.
Snijd de ui en de bleekselderij in hapklare stukjes.
Zet een ruime stoofpot of een soeppan op een matig vuur.
Verhit hierin een scheutje olijfolie.
Stoof eerst de stukjes ui en de selder.
Voeg ook de gepelde en geplette knoflook toe.
Roer regelmatig even in de pot tijdens het koken.
Schil de wortels, snij ze in stukjes en doe ze in de pot.

Rol de sneetjes spek of bacon op en snij ze in reepjes. Laat het vlees meestoven. (Verwijder vooraf het spekzwoerd en mogelijke stukjes kraakbeen.)
Snipper de witte kool in reepjes. Schil de aardappelen en snij ze in kubusjes. Voeg alles bij de stovende groenten.
Bind een bouquet garni of kruidentuiltje samen, met daarin enkele blaadjes laurier, enkele takjes tijm, wat peterseliestengels en een paar blaadjes salie.
Voeg de geconcentreerde tomatenpuree toe. Roer de puree onder de groenten en laat alles nog een paar minuten stoven om een zoetere en zachte smaak te verkrijgen.
Voeg ook de ingeblikte tomatenstukjes toe, samen met de geweekte witte bonen.
Schenk de groentebouillon bij de groenten, roer de soep om en laat ze pruttelen op een zacht vuur.

Nu is het de beurt aan de zachtere groenten.
Snij of breek de topjes van de sperzieboontjes. Snij ze vervolgens in stukken van zo’n 3 cm lang.
Snij de courgette in blokjes. Laat ook deze groenten meestoven in de soep.
Ook de erwten mogen meegaren. Gebruik gerust wat diepvrieserwtjes (of kies voor verse).
Plaats het deksel op de pot. Laat de minestrone een uurtje op smaak komen op een zacht vuur.

Breek de droge spaghettislierten in stukjes van zo’n 5 cm lang. Laat de pasta meekoken tot ze beetgaar is.
Proef de soep en kruid ze naar smaak met peper van de molen en wat zout.
Snipper de verse peterselie in fijne stukjes en rasp de Parmezaanse kaas.
Serveer de minestrone in een groot diep bord en strooi er de peterselie en een portie Parmezaanse kaas over.

Bron: Dagelijkse kost – Jeroen Meus

Kop met dikke minestronesoep